Belarus otwiera pierwsze crypto banki

Białoruś uruchamia pierwsze crypto banks

Białoruś zrobiła kolejny krok w stronę szerszej integracji kryptowalut z tradycyjnym systemem finansowym. W kraju ruszyły pierwsze crypto banks, które wcześniej uzyskały podstawy prawne do działania po wprowadzeniu nowego dekretu prezydenckiego.

Zgodnie z podanymi informacjami, instytucje te mają rozpocząć działalność po uzyskaniu akredytacji od Narodowego Banku Białorusi. Nie ujawniono jeszcze ich nazw, ale sam fakt ich zatwierdzenia jest przedstawiany jako przełomowy moment dla lokalnego rynku cyfrowych aktywów.

Nowe ramy prawne dla banków krypto

Na początku roku prezydent Aleksander Łukaszenka podpisał dekret nr 19 zatytułowany „On Cryptobanks and Certain Issues of Control in the Field of Digital Tokens”. Dokument stworzył formalne ramy prawne dla działania banków obsługujących Bitcoin i inne aktywa cyfrowe.

Władze wskazują, że działalność takich podmiotów ma być nadzorowana zarówno przez Hi-Tech Park, jak i bank centralny. Hi-Tech Park to specjalna strefa prawna i podatkowa, w której dozwolone są transakcje na aktywach cyfrowych.

Według przekazanych informacji celem zmian ma być m.in. usprawnienie przepływu w ekosystemie finansowym oraz przyciągnięcie zagranicznych inwestycji.

Białoruś od lat stawia na krypto

To nie pierwszy prokrypto krok Mińska. Już w 2017 roku kraj zalegalizował mining i handel kryptowalutami, a także czasowo zwolnił osoby fizyczne z obowiązku płacenia podatku i deklarowania dochodów z krypto. Później ulga ta została przedłużona do 2025 roku, a następnie zawężona — dochody z zagranicznych platform są obecnie opodatkowane stawką 13%.

Łukaszenka wielokrotnie promował też wykorzystanie nadwyżek energii elektrycznej do miningu. W 2025 roku region Mohylew zaczął przygotowywać lokalizacje pod farmy wydobywcze przy jego wsparciu.

MiCA i ESMA: Europa przechodzi do etapu nadzoru

Równolegle w Europie temat kryptowalut wchodzi w inną fazę. Zamiast tworzenia nowych zasad, regulatorzy skupiają się teraz na ich egzekwowaniu i spójnym nadzorze. W centrum tych działań pozostaje MiCA, czyli unijne rozporządzenie regulujące rynek krypto.

Przewodnicząca ESMA podkreśliła, że priorytetem staje się teraz supervison, większa spójność działań oraz ograniczanie ryzyk w całej Unii Europejskiej. Program prac regulatora na 2027 rok przewiduje mocniejszą koordynację między krajowymi nadzorcami, którzy kontrolują CASP — dostawców usług w zakresie aktywów kryptograficznych.

Co zmieni się w nadzorze

ESMA chce zwrócić szczególną uwagę na:

• odporność operacyjną firm działających na rynku krypto,
• ryzyka związane z outsourcingiem,
• płynność,
• reverse solicitation,
• klasyfikację aktywów.

Regulator planuje także ujednolicić okresowe raporty składane przez CASP do krajowych organów nadzoru. Pomóc mają w tym wspólne wskaźniki ryzyka oraz dashboardy, które ułatwią porównywanie danych z różnych państw członkowskich.

MIDAS ma wzmacniać monitoring rynku

Ważnym elementem planu jest rozwój systemu MIDAS, czyli centralnej platformy monitorującej rynek krypto w UE. Narzędzie ma pomóc wykrywać potencjalne nadużycia rynkowe w ramach MiCA.

Pierwszy etap ma być gotowy w 2027 roku. Druga faza ma dodać kolejne funkcje analityczne i rozszerzyć zakres danych. ESMA zapowiada też, że wykorzysta własne doświadczenie nadzorcze przy przyszłej rewizji MiCA, którą Komisja Europejska planuje na czerwiec 2027 roku.

Co łączy te dwa wydarzenia?

Choć Białoruś i Unia Europejska działają w zupełnie innym otoczeniu regulacyjnym, oba przypadki pokazują ten sam trend: rynek krypto coraz mocniej wchodzi w obszar formalnego nadzoru.

Na Białorusi państwo tworzy specjalne ramy dla banków krypto i próbuję włączyć cyfrowe aktywa do systemu finansowego. W Europie natomiast regulatorzy koncentrują się na tym, by ten rynek był bardziej przejrzysty, porównywalny i odporny na nadużycia.

W obu przypadkach najważniejsze staje się już nie to, czy krypto powinno być regulowane, ale jak to robić skutecznie.