Meta przed sądem. Stawką 1,4 bln dolarów
29 stanów USA oskarża Meta o uzależniający design Instagramu i Facebooka. Proces może wymusić duże zmiany w platformach.
Meta na ławie oskarżonych
Meta stanęła przed jednym z najpoważniejszych procesów w swojej historii. Koalicja 29 stanów USA skierowała spółkę do sądu federalnego w Oakland, zarzucając jej, że Instagram i Facebook zostały zaprojektowane tak, by uzależniać młodych użytkowników i szkodzić ich zdrowiu psychicznemu.
Sprawa może potrwać około siedmiu tygodni i, jeśli sąd przyzna rację stanom, doprowadzić do fundamentalnych zmian w działaniu dwóch największych platform społecznościowych świata.
O co chodzi w pozwie
Prokuratorzy generalni, na czele z przedstawicielami Kalifornii, Kolorado, Kentucky i New Jersey, twierdzą, że Meta wiedziała o negatywnym wpływie swoich aplikacji na młodzież, ale mimo to wybierała zysk ponad bezpieczeństwo.
W pozwie pojawiają się zarzuty dotyczące m.in.:
- projektowania funkcji o charakterze uzależniającym,
- wprowadzania użytkowników w błąd co do bezpieczeństwa platform,
- nieprawidłowego gromadzenia danych dzieci z naruszeniem prawa federalnego.
Jakich zmian chcą stany
Pozew nie dotyczy wyłącznie odszkodowania. Stany domagają się także zmian, które mogłyby mocno przebudować sposób korzystania z Instagrama i Facebooka. Wśród żądań pojawiają się m.in.:
- usunięcie infinite scroll,
- likwidacja liczników polubień,
- ostrzejsze ograniczenia wiekowe,
- wyłączenie algorytmów trenowanych na danych dzieci.
Pierwotnie mówiono nawet o 1,4 biliona dolarów odszkodowania, choć późniejsze rozmowy między prokuratorami generalnymi miały koncentrować się raczej wokół kwoty 200 miliardów dolarów.
Zeznania Zuckerberga i Mosseriego
W procesie mają pojawić się zeznania Marka Zuckerberga, prezesa Meta, oraz Adama Mosseriego, szefa Instagrama. Ostateczny werdykt wyda sędzia federalna Yvonne Gonzalez Rogers, choć ława przysięgłych ma pełnić rolę doradczą.
Sprawa opiera się częściowo na ustaleniach z wielostanowego śledztwa rozpoczętego w 2023 roku, w którym ważną rolę odegrały ujawnienia byłej pracownicy Meta, Frances Haugen. Jej zeznania miały wskazywać, że wewnętrzne badania spółki pokazywały świadomość szkód wyrządzanych młodym użytkownikom, zwłaszcza nastolatkom zmagającym się z presją wyglądu na Instagramie.
Meta odpiera zarzuty
Meta zdecydowanie zaprzecza oskarżeniom. Spółka utrzymuje, że wdrożyła rozbudowane mechanizmy ochrony dzieci i młodzieży, a stany nie przedstawiły wystarczających dowodów na to, że konstrukcja platform jest bezpośrednio odpowiedzialna za wskazywane problemy psychiczne.
W tle toczą się też inne podobne spory. W New Mexico zapadł już wyrok nakazujący Meta zapłatę setek milionów dolarów w związanej sprawie, a tysiące podobnych pozwów przeciwko platformom społecznościowym zostało skonsolidowanych przed tym samym sądem w Oakland.
Dlaczego ta sprawa jest ważna
Ten proces może wykraczać daleko poza Meta. Jeśli sąd uzna argumenty stanów, może to stać się precedensem dla całej branży social mediów i wymusić zmianę sposobu projektowania aplikacji, które dziś opierają swój sukces na maksymalnym zaangażowaniu użytkownika.
